IOT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANGAN HOLDA TALABALARNING PROFESSIONAL KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH

Mualliflar

  • Baxtiyor Abdullayev Termiz davlat universiteti ##default.groups.name.author##

Kalit so‘zlar:

narsalar interneti, IoT, professional kompetensiya, texnik ta’lim, muhandislik ta’limi, Sanoat 4.0, loyihaga asoslangan o‘qitish, raqamli kompetensiya, masofaviy laboratoriya, professional tayyorgarlik.

Abstrak

Sanoatning raqamli transformatsiyasi va Sanoat 4.0 konsepsiyalarining tarqalishi 
muhandislik mutaxassisligi talabalarining kasbiy tayyorgarligini oshirishni taqozo 
etadi. Narsalar interneti (IoT) kelajakdagi mutaxassislar uchun nazariy, dasturiy, 
apparat va loyihaga asoslangan o‘qitishni integratsiyalash imkonini beruvchi istiqbolli 
texnologiyadir. Ushbu tadqiqotning maqsadi talabalarning kasbiy kompetensiyalarini 
rivojlantirish uchun IoT texnologiyalarining pedagogik salohiyatini aniqlash va ularni 
ta’lim jarayoniga integratsiya qilish uchun strukturaviy-metodologik yondashuvni 
ishlab chiqishdir. Tadqiqot Scopusda indekslangan va IoT ta’limi, loyihaga asoslangan 
o‘qitish, masofaviy laboratoriyalar, Sanoat 4.0 hamda muhandislik kadrlarini amaliy 
tayyorlashga bag‘ishlangan ilmiy nashrlarning qiyosiy va mazmuniy tahliliga 
asoslangan. Kasbiy tayyorgarlikda IoTdan samarali foydalanish individual qurilmalar 
yoki dasturiy platformalarni o‘rganishga emas, balki talabalarning “ma’lumotlarni 
yig‘ish – uzatish – qayta ishlash – tahlil – qaror qabul qilish – obyektni boshqarish” 
integratsiyalashgan siklini yakunlashiga asoslangan bo‘lishi kerakligi aniqlandi. 
O‘tkazilgan tahlil asosida professional kompetensiyaning texnik-tizimli, dasturiy-
tahliliy, axborot-tarmoq, loyiha-tadqiqot va kommunikativ-refleksiv komponentlari 
aniqlandi. Ularni rivojlantirish uchun diagnostik-motivatsion, instrumental-texnologik, 
loyiha-integratsion va baholash-refleksiv bosqichlarini o‘z ichiga olgan to‘rt bosqichli 
model taklif qilindi. IoTni loyihaga asoslangan o‘qitish, amaliy laboratoriyalar, bulutli 
platformalar, ma’lumotlarni tahlil qilish texnologiyalari va mashinaviy o‘qitish 
elementlari bilan integratsiyalashning maqsadga muvofiqligi asoslandi. 

Библиографические ссылки

1. Kassab M., DeFranco J., Laplante P. A Systematic Literature Review on Internet of Things in Education: Benefits

and Challenges // Journal of Computer Assisted Learning. – 2020. – Vol. 36, No. 2. – P. 115–127. – DOI: 10.1111/jcal.12383.

2. Abichandani P., Sivakumar V., Lobo D., Iaboni C., Shekhar P. Internet-of-Things Curriculum, Pedagogy, and

Assessment for STEM Education: A Review of Literature // IEEE Access. – 2022. – Vol. 10. – P. 38351–38369. – DOI:

10.1109/ACCESS.2022.3164709.

3. Chen R., Zheng Y., Xu X., Zhao H., Ren J., Tan H.-Z. STEM Teaching for the Internet of Things Maker Course: A

Teaching Model Based on the Iterative Loop // Sustainability. – 2020. – Vol. 12, No. 14. – Article 5758. – DOI:

10.3390/su12145758.

4. Du B., Chai Y., Huangfu W., Zhou R., Ning H. Undergraduate University Education in Internet of Things

Engineering in China: A Survey // Education Sciences. – 2021. – Vol. 11, No. 5. – Article 202. – DOI:

10.3390/educsci11050202.

5. Mijailović Đ., Đorđević A., Stefanovic M., Vidojević D., Gazizulina A., Projović D. A Cloud-Based with

Microcontroller Platforms System Designed to Educate Students within Digitalization and the Industry 4.0 Paradigm //

Sustainability. – 2021. – Vol. 13, No. 22. – Article 12396. – DOI: 10.3390/su132212396.

6. Paśko Ł., Mądziel M., Stadnicka D., Dec G., Carreras-Coch A., Solé-Beteta X., Pappa L., Stylios C., Mazzei D., Atzeni

D. Plan and Develop Advanced Knowledge and Skills for Future Industrial Employees in the Field of Artificial Intelligence,

Internet of Things and Edge Computing // Sustainability. – 2022. – Vol. 14, No. 6. – Article 3312. – DOI:

10.3390/su14063312.

7. Dec G., Stadnicka D., Paśko Ł., Mądziel M., Figliè R., Mazzei D., Tyrovolas M., Stylios C., Navarro J., Solé-Beteta

X. Role of Academics in Transferring Knowledge and Skills on Artificial Intelligence, Internet of Things and Edge

Computing // Sensors. – 2022. – Vol. 22, No. 7. – Article 2496. – DOI: 10.3390/s22072496.

8. Stadnicka D., Sęp J., Amadio R., Mazzei D., Tyrovolas M., Stylios C., Carreras-Coch A., Merino J. A., Żabiński T.,

Navarro J. Industrial Needs in the Fields of Artificial Intelligence, Internet of Things and Edge Computing // Sensors. –

2022. – Vol. 22, No. 12. – Article 4501. – DOI: 10.3390/s22124501.

9. Ghashim I. A., Arshad M. Internet of Things (IoT)-Based Teaching and Learning: Modern Trends and Open

Challenges // Sustainability. – 2023. – Vol. 15, No. 21. – Article 15656. – DOI: 10.3390/su152115656.

10. Rao A. R., Elias-Medina A. Designing an Internet of Things Laboratory to Improve Student Understanding of

Secure IoT Systems // Internet of Things and Cyber-Physical Systems. – 2024. – Vol. 4. – P. 154–166. – DOI:

10.1016/j.iotcps.2023.10.002.

11. Jayachandran N., Abdrabou A., Yamane N., Al-Dulaimi A. A Platform for Integrating Internet of Things, Machine

Learning, and Big Data Practicum in Electrical Engineering Curricula // Computers. – 2024. – Vol. 13, No. 8. – Article 198.

– DOI: 10.3390/computers13080198.

12. Amador Nelke S., Kohen-Vacs D., Khomyakov M., Rosienkiewicz M., Helman J., Cholewa M., Molasy M., Górecka A., Gómez-González J.-F., Bourgain M., et al. Enhancing Lessons on the Internet of Things in Science, Technology,

Engineering, and Medical Education with a Remote Lab // Sensors. – 2024. – Vol. 24, No. 19. – Article 6424. – DOI:

10.3390/s24196424.

13. Guevara V., Tupac-Yupanqui M., Vidal-Silva C. Bridging the Gap in IoT Education: A Comparative Analysis of

Project-Based Learning Outcomes Across Industrial, Environmental, and Electrical Engineering Disciplines // Computers.

– 2026. – Vol. 15, No. 2. – Article 98. – DOI: 10.3390/computers15020098.

14. Atajonova S., Abdullayev B. Increasing Information and Communicative Competencies among Teachers of

Technical Universities // AIP Conference Proceedings. – 2024. – Vol. 3244, No. 1. – Article 030032. – DOI:

10.1063/5.0241833.

15. Atajonova S., Abdullayev B. Pedagogical Conditions for the Formation of Information and Communication

Competence of Teachers of Technical Universities // ACTA NUUz. – 2024. – Vol. 1, No. 1.3.1. – P. 81–84.

Загрузки

Nashr qilingan

2026-08-05

Nashr

Bo'lim

13.00.00 Pedagogika fanlari

Как цитировать

IOT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANGAN HOLDA TALABALARNING PROFESSIONAL KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH. (2026). Zamonaviy Ilmiy-Texnik Tadqiqotlar, 2(3), 94-102. https://ijcst.uz/index.php/journal/article/view/146