“HADIS MEROSINING TA’LIM-TARBIYAVIY SALOHIYATI: TARIXIY-PEDAGOGIK TAHLIL VA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR”
Kalit so‘zlar:
hadis, sunnat, Qur’oni karim, islom ta’limi, hadis ilmi, Movarounnahr, Imom al-Buxoriy, Imom at-Termiziy, Al-Adab al-Mufrad, ma’naviy- axloqiy tarbiya, milliy qadriyatlar, madrasa, jadidchilik, “Tarbiya” fani, zamonaviy ta’lim.Abstrak
Mazkur maqolada hadislarning ta’lim-tarbiyaviy ahamiyati tarixiy-pedagogik
nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Islom ta’lim tizimining shakllanishida Qur’oni karim va
sunnatning o‘rni, Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.) davridagi dastlabki ta’lim shakllari,
hadis ilmining rivojlanish bosqichlari hamda Movarounnahrda shakllangan
muhaddislik maktablarining ta’lim va tarbiyaga ta’siri yoritiladi. Shuningdek, Imom al-
Buxoriy, Imom at-Termiziy va boshqa allomalar merosining yosh avlod ma’naviy-
axloqiy tarbiyasidagi o‘rni tahlil qilinadi. Maqolada an’anaviy maktab va madrasalar
faoliyati, jadidchilik davridagi ta’lim islohotlari, sho‘ro davrida diniy ta’limning
cheklanishi hamda mustaqillikdan keyingi davrda hadis ilmining qayta tiklanishi izchil
ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy ta’lim tizimida hadislarning axloqiy mazmunidan
foydalanish, ularni milliy va umuminsoniy qadriyatlar bilan uyg‘unlashtirish hamda
“Tarbiya” fani mazmuniga integratsiya qilish imkoniyatlari asoslab beriladi.
Библиографические ссылки
1. Qur’oni karim. – Toshkent: Hilol-Nashr, 2021.
2. Azami M. M. Studies in Early Hadith Literature. – Indianapolis: American Trust Publications, 1978. – P. 15–72.
3. Brown J. A. C. Hadith: Muhammad’s Legacy in the Medieval and Modern World. 2nd ed. – Oxford: Oneworld
Publications, 2017. – P. 9–38.
4. Muminov A. K. Movarounnahr musulmon an’analari: hanafiylikning shakllanishi va rivojlanishi. – Toshkent:
Abu Ali ibn Sino nomidagi tibbiyot nashriyoti, 2020. – B. 25–41.
5. Al-Buxoriy M. I. Al-Jome‘ as-sahih / tahqiq: M. Z. ibn N. an-Nosir. – Bayrut: Dar Tavq an-Najot, 2001. – 1-jild. –
B. 3–18.
6. At-Termiziy A. I. Al-Jome‘ al-kabir (Sunan at-Termiziy) / tahqiq: B. A. Ma’ruf. – Bayrut: Dar al-G‘arb al-Islomiy,
1996. – 1-jild. – B. 69–82.
7. Ad-Dorimiy A. I. Sunan ad-Dorimiy / tahqiq: H. S. A. ad-Daroniy. – Ar-Riyod: Dar al-Mug‘ni, 2000. – 1-jild. – B.
35–48.
8. Hoji Ismatulloh Abdulloh. Markaziy Osiyoda islom madaniyati. – Toshkent: Sharq, 2005. – B. 325–326.
9. Ahmedov B. A. Ulug‘bek. – Toshkent: Yosh gvardiya, 1989. – B. 112–113.
10. Qosimov B. Mahmudxo‘ja Behbudiy. Tanlangan asarlar. – Toshkent: Ma’naviyat, 2009.
11. Bobojonova F. Buxoro amirligida ta’lim tizimi. – Toshkent: Adib, 2014. – 127 b.
12. Kattayev K. Samarqand madrasalari va ilm-fan rivoji. – Samarqand, 2003. – B. 30–90.
13. Jumanazar A. Buxoro ta’lim tizimi tarixi. – Toshkent: Akademnashr, 2017. – 592 b.
14. Karimov I. A. O‘zbekistonning siyosiy-ijtimoiy va iqtisodiy istiqbolining asosiy tamoyillari // Xalq so‘zi. – 1995.
– 24-fevral.
15. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – B. 240–246.
16. Mirziyoyev Sh. M. Ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash, muqaddas dinimizning sofligini asrash – davr talabi //
Xalq so‘zi. – 2017. – 16-iyun. – № 119.
17. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 31-dekabrdagi 1059-son “Uzluksiz ma’naviy
tarbiya konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori.
18. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – O‘RQ-637-son, 2020-yil 23-sentabr.
19. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 6-iyuldagi 422-son “Umumiy o‘rta ta’lim
muassasalarida ‘Tarbiya’ fanini bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori.
