RAQAMLI SIMULYATSIYALAR VOSITASIDA MAKTAB O‘QUVCHILARINING KIBERXAVFSIZLIKKA OID QAROR QABUL QILISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING METODIK ASOSLARI
Kalit so‘zlar:
kiberxavfsizlik, raqamli simulyatsiya, qaror qabul qilish, tarmoqlanuvchi ssenariy, tajribaviy o‘qitish, fishing, ijtimoiy muhandislik, raqamli savodxonlik, qiyosiy tahlil, refleksiv muhokama.Abstrak
Ushbu maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘quvchilarining
kiberxavfsizlikka oid qaror qabul qilish ko‘nikmalarini raqamli simulyatsiyalar
vositasida rivojlantirish masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda tajribaviy o‘qitish
nazariyasi, tabiiy sharoitda qaror qabul qilish modeli va kompetensiyaviy yondashuv
asosida mazkur ko‘nikmaning tarkibiy tuzilishi aniqlangan, ta’limiy simulyatsiya turlari
qiyosiy tahlil qilingan hamda ularni o‘quv jarayoniga joriy etishning metodik modeli va
didaktik tamoyillari nazariy jihatdan asoslab berilgan.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-son. – Toshkent,
2020.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali
amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son. – Toshkent, 2020.
3. O‘zbekiston Respublikasining “Kiberxavfsizlik to‘g‘risida”gi Qonuni. 2022-yil 15-apreldagi O‘RQ-764-son. –
Toshkent, 2022.
4. Kolb D. A. Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. – 2nd ed. – New Jersey:
Pearson Education, 2015.
5. Aldrich C. Learning by Doing: A Comprehensive Guide to Simulations, Computer Games, and Pedagogy in e-
Learning and Other Educational Experiences. – San Francisco: Pfeiffer, 2005.
6. Gee J. P. What Video Games Have to Teach Us About Learning and Literacy. – New York: Palgrave Macmillan, 2003.
7. Klein G. Sources of Power: How People Make Decisions. – Cambridge: MIT Press, 1998.
8. Ribble M. Digital Citizenship in Schools: Nine Elements All Students Should Know. – 3rd ed. – Arlington: ISTE, 2015.
9. Livingstone S., Haddon L., Görzig A., Ólafsson K. Risks and Safety on the Internet: The Perspective of European
Children. – London: EU Kids Online, LSE, 2011.
10. Sheng S., Magnien B., Kumaraguru P., Acquisti A., Cranor L. F., Hong J., Nunge E. Anti-Phishing Phil: The Design
and Evaluation of a Game That Teaches People Not to Fall for Phish // Proceedings of the 3rd Symposium on Usable Privacy
and Security (SOUPS). – Pittsburgh, 2007. – P. 88–99.
11. Hendrix M., Al-Sherbaz A., Bloom V. Game Based Cyber Security Training: Are Serious Games Suitable for Cyber
Security Training? // International Journal of Serious Games. – 2016. – Vol. 3, № 1. – P. 53–61.
12. Vuorikari R., Kluzer S., Punie Y. DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens. – Luxembourg:
Publications Office of the European Union, 2022.
13. Bandura A. Self-Efficacy: The Exercise of Control. – New York: W. H. Freeman, 1997.
14. Kahneman D. Thinking, Fast and Slow. – New York: Farrar, Straus and Giroux, 2011.
15. Зимняя И. А. Ключевые компетенции – новая парадигма результата образования // Высшее образование
сегодня. – 2003. – № 5. – С. 34–42.
16. Begimqulov U. Sh. Pedagogik ta’lim jarayonlarini axborotlashtirishni tashkil etish va boshqarishning ilmiy-
nazariy asoslari: monografiya. – Toshkent: Fan, 2007.
17. Muslimov N. A., Usmonboyeva M. H., Sayfurov D. M., To‘rayev A. B. Innovatsion ta’lim texnologiyalari. – Toshkent:
Sano-standart, 2015.
18. Prensky M. Digital Game-Based Learning. – New York: McGraw-Hill, 2001.
19. de Freitas S., Oliver M. How Can Exploratory Learning with Games and Simulations within the Curriculum Be Most
Effectively Evaluated? // Computers & Education. – 2006. – Vol. 46, № 3. – P. 249–264.