GENERATIV SUN’IY INTELLEKT SHAROITIDA PEDAGOGIK FAOLIYAT TRANSFORMATSIYASI: INSON SUBYEKTLIGI, VAZIFALAR TAQSIMOTI VA PEDAGOGIK MAS’ULIYAT
Kalit so‘zlar:
generativ sun’iy intellekt, pedagogik faoliyat, inson subyektligi, intellektual vazifalar taqsimoti, pedagogik mas’uliyat, texnologik ko‘mak, mustaqil fikrlash, pedagogik qaror, faoliyatli yondashuv, konstruktivistik yondashuv.Abstrak
Maqolada generativ sun’iy intellektning ta’limga kirib kelishi natijasida
pedagogik faoliyatning maqsadi, mazmuni, subyektlar o‘rtasidagi vazifalar taqsimoti va
natijalarni baholash asoslarida yuz berayotgan o‘zgarishlar tahlil qilingan. Tadqiqotning
asosiy e’tibori texnologik imkoniyatning pedagogik samara bilan avtomatik
tenglashtirilmasligi, inson subyektligini saqlash, intellektual harakatlarni maqsadga
muvofiq taqsimlash va yakuniy pedagogik qaror uchun inson mas’uliyatini ta’minlash
masalalariga qaratilgan. Faoliyatli, konstruktivistik, shaxsga yo‘naltirilgan va pedagogik
ko‘makka oid yondashuvlar generativ sun’iy intellekt sharoitiga tatbiq etilib, ularning
nazariy davomiyligi hamda aniqlashtirish talab etiladigan jihatlari ochib berilgan.
Natijada generativ sun’iy intellekt ishtirokidagi pedagogik faoliyat inson subyektligiga
tayangan holda boshqariladigan intellektual vazifalar taqsimoti sifatida talqin qilinib,
asosiy pedagogik ziddiyatlar va ularni hal etish yo‘nalishlari tizimlashtirilgan.
Библиографические ссылки
1. Viberg O., Cukurova M., Kizilcec R. F. et al. Protecting and Promoting Human Agency in Education in the Age of
Artificial Intelligence. – 2026. – arXiv:2602.20014. – DOI: 10.48550/arXiv.2602.20014.
2. Добрякова М. С. Ученик выигрывает: знания, грамотности и компетентности в школе. – Москва:
Издательский дом Высшей школы экономики, 2023. – DOI: 10.17323/978-5-7598-2954-6.
3. Muslimov N. A., Usmonboyeva M. H., Sayfurov D. M., To‘rayev A. B. Innovatsion ta’lim texnologiyalari: o‘quv-
metodik qo‘llanma. – Toshkent: Sano-standart, 2015.
4. Panadero E. A Review of Self-regulated Learning: Six Models and Four Directions for Research // Frontiers in
Psychology. – 2017. – Vol. 8. – Art. 422. – DOI: 10.3389/fpsyg.2017.00422.
5. Abdurahmonova Z. A. O‘qituvchi va o‘quvchining hamkorlik faoliyatini tashkil etishning pedagogik-psixologik
xususiyatlari // Zamonaviy ta’lim. – 2017. – № 9. – B. 17–21.
6. Sharples M. Towards Social Generative AI for Education: Theory, Practices and Ethics // Learning: Research and
Practice. – 2023. – Vol. 9, № 2. – P. 159–167. – DOI: 10.1080/23735082.2023.2261131.
7. UNESCO. Guidance for Generative AI in Education and Research. – Paris: UNESCO, 2023.
8. Kasneci E., Sessler K., Küchemann S. et al. ChatGPT for Good? On Opportunities and Challenges of Large Language
Models for Education // Learning and Individual Differences. – 2023. – Vol. 103. – Art. 102274. – DOI:
10.1016/j.lindif.2023.102274.
9. Tlili A., Shehata B., Adarkwah M. A. et al. What If the Devil Is My Guardian Angel: ChatGPT as a Case Study of Using
Chatbots in Education // Smart Learning Environments. – 2023. – Vol. 10. – Art. 15. – DOI: 10.1186/s40561-023-00237-x.
10. Soderstrom N. C., Bjork R. A. Learning versus Performance: An Integrative Review // Perspectives on
Psychological Science. – 2015. – Vol. 10, № 2. – P. 176–199. – DOI: 10.1177/1745691615569000.