AUTIZM SPEKTRI BUZILISHLARI BO‘LGAN BOLALARDA NUTQ RIVOJLANISHI
Kalit so‘zlar:
autizm spektri buzilishi, bolalar autizmi, autist bolalar, bolalar nutqi, nutq rivojlanishi, nutq faoliyati, nutq buzilishlari, dizontogenez.Abstrak
Butun dunyoda har yili Autizm spektri buzilishi (ASB) bilan og‘rigan bolalar soni
ortib bormoqda. ASBga ega bolalarda nutq buzilishlari turlicha bo‘lib, ilmiy o‘rganish obyekti hisoblanadi. Maqolada nutq rivojlanishining norma holati va autistik buzilishlardagi xususiyatlari tahlil qilinadi. Autizmga ega bolalarning sensor idroki xususiyatlariga, uning intellektual va nutqiy rivojlanish bilan o‘zaro bog‘liqligiga alohida e’tibor qaratiladi. Ontogenez va autistik dizontogenezda nutqning kommunikativ funksiyasi shakllanishining asosiy bosqichlari qiyosiy tarzda keltiriladi. ASBga ega bolalar va normotipik tengdoshlarida nutqgacha rivojlanish xususiyatlari, nominativ nutq tizimi shakllanishining shart-sharoitlari ko‘rib chiqiladi. Nutqni egallashning turli strategiyalari, leksik-grammatik tuzilmaning shakllanish bosqichlari, dialogik va monologik kommunikatsiya shakllari norma va ASB holatida tahlil qilinadi.
Библиографические ссылки
1. Адаптация образовательной программы обучающегося с расстройствами аутистического спектра
методическое пособие. – Москва: ФРЦ МГППУ, 2016. – 177 с.
2. Mo‘minova L. R. *Autizm sabablari, turlari va bartaraf etish metodikalari*. – Toshkent, 2015. – 176 b.
3. Ахутина Т. В. *Нейролингвистический анализ лексики, семантики, прагматики*. – Москва: Издат. дом ЯСК: Языки славянской культуры, 2014. – 424 с.
4. Богдашина О. И. *Вопросы коммуникации при аутизме и синдроме Аспергера. Говорим ли мы на одном языке*. – Москва: Наш Солнечный Мир, 2016. – 304 с.
5. Бородина Л. Г., Семаго М. М., Семаго Н. Я. *Типология отклоняющегося развития. Варианты аутистических расстройств*. – Москва: Генезис, 2020. – 208 с.
6. Бурлак С. А. *Происхождение языка: факты, исследования, гипотезы*. – Москва: Альпина нон-фикшн, 2019. – 608 с.
7. Гвоздев А. Н. *Вопросы изучения детской речи*. – Санкт-Петербург, 2007. – 472 с.