RAQAMLI AVLOD O‘QUVCHILARINING TARIXIY MATERIALNI IDROK ETISHIDAGI PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Kalit so‘zlar:
raqamli avlod, tarixiy material, idrok etish, klip tafakkur, kognitiv yuklama, tashqi xotira, yuzaki o‘qish, o‘smirlik yoshi, pedagogik kompensatsiya, pedagogik ta’limotlar tarixi.Abstrak
Maqolada raqamli axborot muhitida ulg‘ayayotgan o‘smir o‘quvchilarning tarixiy
materialni idrok etishidagi pedagogik-psixologik xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot
natijasida tarixiy materialni idrok etishning oltita xususiyati — fragmentar qabul qilish,
tashqi xotiraga tayanish, yuzaki o‘qish, vizual ustunlik, tezkor hissiy baholash hamda
manba obro‘sini uning tarqalish darajasi bilan o‘lchash — ajratilib, ularning har biri
uchun tarix ta’limidagi xatarlar va pedagogik kompensatsiya yo‘llari ko‘rsatib berilgan.
“Klip tafakkur” tushunchasining ilmiy chegaralari aniqlashtirilib, uni avlodiy nuqson
emas, balki axborot muhitiga moslashuv shakli sifatida talqin qilish asoslangan.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son Farmoni // Qonunchilik
ma’lumotlari milliy bazasi. – 2026. – Elektron manba
2. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-son “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Elektron
manba
3. Abu Nasr Forobiy. Fozil odamlar shahri / tarjimonlar A. Irisov, M. Mahmudov, U. Otajon. – Toshkent: Abdulla
Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 1993. – 320 b.
4. Avloniy A. Turkiy Guliston yoxud axloq. – Toshkent, 1913.
5. Prensky M. Digital Natives, Digital Immigrants. Part 1 // On the Horizon. – 2001. – Vol. 9, No. 5. – P. 1–6.
6. Toffler A. The Third Wave. – New York: William Morrow and Company, 1980.
7. Piaget J. The Moral Judgment of the Child. – New York: The Free Press, 1965.
8. Sweller J. Cognitive Load During Problem Solving: Effects on Learning // Cognitive Science. – 1988. – Vol. 12,
No. 2. – P. 257–285.
9. Sparrow B., Liu J., Wegner D. M. Google Effects on Memory // Science. – 2011. – Vol. 333, No. 6043. – P. 776–
778.
10. Carr N. The Shallows: What the Internet Is Doing to Our Brains. – New York: W. W. Norton & Company, 2010.
11. Wineburg S. Historical Thinking and Other Unnatural Acts. – Philadelphia: Temple University Press, 2001.
12. Breakstone J., Smith M., Wineburg S. et al. Students’ Civic Online Reasoning: A National Portrait // Educational
Researcher. – 2021.
