TALABALARNING AMALIY FAOLIYATINI RIVOJLANTIRUVCHI DASTURIY TA’MINOTNING PEDAGOGIK-METODIK MODELINI TAKOMILLASHTIRISH
Kalit so‘zlar:
amaliy faoliyat, raqamli ta’lim, pedagogik-metodik model, dasturiy ta’minot, AmaliyLab, adaptiv ta’lim, individual ta’lim trayektoriyasi, diagnostika, teskari aloqa, refleksiya.Abstrak
Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalari talabalarining amaliy faoliyatini
rivojlantirishga mo‘ljallangan dasturiy ta’minotning pedagogik-metodik modelini
takomillashtirish masalasi tadqiq etilgan. Raqamli ta’lim muhitida talabaning amaliy
topshiriqni bajarish jarayoni faqat yakuniy natija bilan emas, balki topshiriqni bajarish
ketma-ketligi, sarflangan vaqt, yo‘l qo‘yilgan xatolar, yordamdan foydalanish holati,
mustaqillik darajasi hamda refleksiv faoliyat kabi ko‘rsatkichlar asosida baholanishi
zarurligi asoslab berilgan. Shu maqsadda “talaba – AmaliyLab – o‘qituvchi” hamkorligiga
asoslangan pedagogik-metodik model taklif etilgan. Model maqsadli, diagnostik,
mazmuniy, jarayonli-adaptiv, monitoring-baholash va natijaviy bloklardan tashkil
topgan bo‘lib, ular o‘rtasidagi aloqadorlik uzluksiz teskari aloqa mexanizmi orqali
ta’minlanadi. Modelning takomillashtirilgan jihati diagnostika natijalariga ko‘ra
topshiriq murakkabligi, metodik yordam hajmi va keyingi ta’lim trayektoriyasini
dinamik ravishda moslashtirish, talabaning raqamli faoliyat izlarini pedagogik qarorlar
qabul qilish vositasiga aylantirish bilan belgilanadi. Taklif etilgan model talabalarning
bilimlarini amaliy vaziyatlarda qo‘llash, mustaqil faoliyat yuritish, xatolarni aniqlash va
tuzatish, natijalarni tahlil qilish hamda refleksiv baholash ko‘nikmalarini tizimli
ravishda rivojlantirishga yo‘naltirilgan.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-sonli «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-sonli «Raqamli O‘zbekiston – 2030»
strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni.
3. Pelánek R. Adaptive Learning Is Hard: Challenges, Nuances, and Trade-offs in Modeling // International Journal of
Artificial Intelligence in Education. – 2025. – Vol. 35. – P. 304–329. – DOI: 10.1007/s40593-024-00400-6.
4. Wang X., Maeda Y., Chang H.-H. Development and Techniques in Learner Model in Adaptive E-Learning System: A
Systematic Review // Computers & Education. – 2025. – Vol. 225. – Art. 105184. – DOI: 10.1016/j.compedu.2024.105184.
5. Sibley L., Fabian A., Plicht C., Pagano L., Ehrhardt N., Wellert L., Bohl T., Lachner A. Adaptive Teaching with
Technology Enhances Lasting Learning // Learning and Instruction. – 2025. – Vol. 99. – Art. 102141. – DOI:
10.1016/j.learninstruc.2025.102141.
6. Kolb D. A. Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. – Englewood Cliffs, NJ:
Prentice Hall, 1984.
7. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge, MA: Harvard
University Press, 1978.
8. Zimmerman B. J. Attaining Self-Regulation: A Social Cognitive Perspective // Handbook of Self-Regulation / ed. by
M. Boekaerts, P. R. Pintrich, M. Zeidner. – San Diego: Academic Press, 2000. – P. 13–39.
9. Sulaymanov Z. R. Matematik tizimlar yordamida talabalarning amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirish // BILGA ilmiy-
nazariy, metodik jurnali. – 2026. – № 1.
10. Sulaymanov Z. R. Talabalarning amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirishda raqamli ta’lim texnologiyalari // Raqamli
transformatsiya davrida ta’lim muassasalari boshqaruvi: innovatsion texnologiyalar va amaliy yechimlar: respublika ilmiy-
amaliy anjumani materiallari. – 2026.
11. Sulaymanov Z. R., Qarshiyev S. I. Oliy ta’limda talabalarning amaliy faoliyatini rivojlantirish muammolari //
Raqamli transformatsiya davrida ta’lim muassasalari boshqaruvi: innovatsion texnologiyalar va amaliy yechimlar:
respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari. – 2026.