ABDULLA AVLONIYNING ASARLARIDA TANQIDIY FIKRLASH MASALALARI
Kalit so‘zlar:
Abdulla Avloniy, tanqidiy fikrlash, fikr tarbiyasi, nazari ibrat, haqqoniyat, miqyosi nafs, jadid pedagogikasi, refleksiya, dalillash.Abstrak
Maqolada Abdulla Avloniyning pedagogik va ma’rifiy she’riy merosida tanqidiy
fikrlash bilan mazmunan tutashuvchi g‘oyalar tarixiy va konseptual jihatdan tahlil
qilinadi. Tadqiqotning asosiy manbalarini “Turkiy guliston yoxud axloq” asarining fikr
tarbiyasi, nazari ibrat, haqqoniyat, miqyosi nafs va vijdonga bag‘ishlangan bo‘limlari
hamda “Maktab haqida”, “Ilm”, “Falak kajrav, yo rab” she’rlari tashkil etadi. Matnni
sinchiklab o‘qish, muammoviy talqin va qiyosiy tahlil orqali aqliy tarbiya,
kuzatuvchanlik, axloqiy baholash hamda o‘z qarashlarini tuzatishga tayyorlik
o‘rtasidagi bog‘lanishlar ochib beriladi. Avloniy qarashlarini zamonaviy tanqidiy
fikrlash nazariyasiga to‘liq tenglashtirish tarixiy jihatdan asossiz ekanligi ko‘rsatiladi.
Maqolaning asosiy natijasi sifatida adib merosini o‘qitishda matniy dalil, muqobil izoh,
baholash mezoni va refleksiv xulosani birlashtiruvchi didaktik yondashuv taklif etiladi.
Библиографические ссылки
1. Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq [Elektron resurs]. – Ziyouz elektron kutubxonasi. – 47 b. – URL:
https://n.ziyouz.com/books/axloq_va_odob/Abdulla%20Avloniy.%20Turkiy%20Guliston%20yoxud%20axl
oq.pdf (murojaat sanasi: 20.10.2026).
2. Avloniy A. «Adabiyot yoxud milliy she’rlar»dan: «Maktab haqida», «Falak kajrav, yo rab», «Ilm» [Elektron resurs].
– Ziyouz elektron nashri. – URL: https://n.ziyouz.com/portal-haqida/xarita/uzbek-sheriyati/zamonaviy-o-zbek-
she-riyati/abdulla-avloniy-1878-1934 (murojaat sanasi: 20.10.2026).
3. Ennis R. H. What Is Critical Thinking? A Brief Conception of Critical Thinking [Electronic resource]. – Revised
November 26, 2010. – URL: https://criticalthinking.net/what-is-critical-thinking/ (murojaat sanasi: 20.10.2026).
4. Facione P. A. Critical Thinking: A Statement of Expert Consensus for Purposes of Educational Assessment and
Instruction. Executive Summary of the Delphi Report. – 1990; 1998. – 21 p. – ERIC ED 315 423. – Foydalanilgan qismlar: P.
5, 7; Tables 1, 3.