KLASTER METODIDAN FOYDALANISH ORQALI OLIY TA’LIM TALABALARI O‘QISH KO‘NIKMALARINI TAKOMILLASHTIRISH
Kalit so‘zlar:
klaster metodi, o‘qib tushunish, oliy ta’lim, aqliy xaritalar, grafik organayzerlar, ma’lumotlarni eslab qolish, akademik savodxonlik, EFL ta’limi.Abstrak
Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida murakkab ilmiy va badiiy matnlarni o‘qib tushunish jarayonida talabalar duch keladigan qiyinchiliklarni bartaraf etishda klaster metodining samaradorligi tadqiq etiladi. Grafik organayzerlar, aqliy xaritalar (mind mapping) va konseptual xaritalar asosida qo‘llaniladigan klaster metodi o‘qish ko‘nikmalarini rivojlantirishning samarali pedagogik strategiyasi sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqot o‘n yettita ilmiy manba asosida olib borilib, universitet talabalari ishtirokidagi empirik izlanishlar natijalari umumlashtirilgan. Tadqiqot metodologiyasi o‘qishdan oldingi g‘oyalarni faollashtirish, o‘qish jarayonida ma’lumotlarni tizimlashtirish va o‘qishdan keyingi sintez bosqichlarini qamrab oladi. Natijalar klaster metodidan foydalangan talabalar an’anaviy o‘qitish usullariga nisbatan yuqori natijalarga erishganini, ayrim tadqiqotlarda ko‘rsatkichlar 54 foizgacha oshganini ko‘rsatadi. Shuningdek, talabalar ushbu metodni xotira yuklamasini kamaytiruvchi va matn tuzilmasini yaxshiroq anglashga yordam beruvchi samarali kognitiv tayanch sifatida baholaganlar. Tadqiqot xulosalariga ko‘ra, klaster metodi 5.0 jamiyati sharoitida akademik savodxonlik va uzoq muddatli bilimlarni o‘zlashtirishni rivojlantirishning samarali vositasi hisoblanadi.
Библиографические ссылки
1. Abeywickrama K.R.W.K.H., Samarakoon H.H.S.U. ESL Teacher-Trainees' Reading and Writing Competence: An Empirical Study // International Journal of Research and Scientific Innovation (IJRSI). – 2021. – Vol. 8, No. 1. – P. 279.
2. Alkhateeb M., Hayashi Y., Rajab T., Hirashima T. Experimental Use of Kit-Build Concept Map System to Support Reading Comprehension of EFL in Comparing with Selective Underlining Strategy // International Journal of Information and Systems in Education. – 2016. – Vol. 7, No. 4. – P. 1–23.
3. Andoko B.S., Hayashi Y., Hirashima T., Asri A.N. Improving English Reading for EFL Readers with Reviewing Kit-Build Concept Map // Research and Practice in Technology Enhanced Learning. – 2020. – Vol. 15, No. 7. – P. 1–19.
4. Ayiz A., Hidayatulloh A. Examining Graphic Organizer for Meaningful Reading of EFL Learners // Indonesian Journal of Education and Pedagogy. – 2024. – Vol. 1, No. 1. – P. 29–38.
5. Bandara H.A.N., Prahalathan G. Mind Mapping as a Technique to Reinforce Reading Comprehension: A Study Based on General Certificate of Education Advanced Level English as a Second Language Learners // International Journal of Research and Scientific Innovation (IJRSI). – 2023. – Vol. 7, No. 12.
6. Buzan T. Buku Pintar Mindmap. – Jakarta, 2008.
7. Çelik F., Yangın Ersanlı C., Arslanbay G. Does AI Simplification of Authentic Blog Texts Improve Reading Comprehension, Inferencing, and Anxiety? A One-Shot Intervention in Turkish EFL Context // International Review of Research in Open and Distributed Learning. – 2024. – Vol. 25, No. 3.
8. Chen F., Abdullah R. Scientific Mapping of Research on English as a Foreign Language (EFL) Reading Instruction: A Thirty-Year Perspective // Heliyon. – 2024. – Vol. 10. – Article e25217.
9. Habók A., Oo T.Z., Magyar A. Comparative Study of the Use of Online Reading Strategies in the L1 and L2 // Frontiers in Education. – 2025. – Vol. 10. – Article 1625347.
10. Nasution J., Sitepu S.S.D., Saragih R.A., Hanna J.S. The Implementation of Mind Mapping Technique to Improve Student's Reading Comprehension // Interaction: Jurnal Pendidikan Bahasa. – 2023. – Vol. 10, No. 1. – P. 220–231.
11. Rinantanti Y., Rahayu B., Ibrahim M., Faot O., Limbong S. Exploring Online Reading Strategies and Comprehension of Texts for EFL Learners' Use in 5.0 Society Development Era // Al-Ishlah: Jurnal Pendidikan. – 2024. – Vol. 16, No. 3. – P. 3637–3649.
12. Sagita M., Yuliasri I., Faridi A., Pratama H. Digital Cartography of Thought: Enhancing EFL Reading Comprehension Through Mind Mapping // Evolutionary Studies in Imaginative Culture. – 2024. – Vol. 8, No. 2. – P. 1078–1094.
13. Sagita M., Sagita E.S. Enhancing English Language Learning Through Digital Mind Mapping: A Comprehensive Approach for Reading Comprehension // Kirana: Social Science Journal. – 2024. – Vol. 1, No. 3. – P. 142–151.
14. Saori S. The Use of Mind Mapping to Teach Reading Comprehension // Journal of Languages and Language Teaching. – 2020. – Vol. 8, No. 2. – P. 162–169.
15. Trang P.T. The Effects of Concept Mapping on EFL Students' Reading Comprehension // European Journal of English Language Teaching. – 2017. – Vol. 2, No. 2.
16. Tsai K.J. Concept Mapping for Enhancing Multimodal Communication in an EFL Classroom // SAGE Open. – 2025. – July–September. – P. 1–16.