OLIY TA'LIM MUASSASALARIDA BO'LAJAK INGLIZ TILI O'QITUVCHILARIDA MEDIA VA RAQAMLI KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK XUSUSIYATLARI
Kalit so‘zlar:
media savodxonlik, raqamli kompetensiya, bo'lajak ingliz tili o'qituvchisi, psixologik-pedagogik xususiyatlar, raqamli ta'lim texnologiyalari, Kahoot, Padlet, Canva, media mahsulot yaratish, tajriba-sinov.Abstrak
Ushbu maqolada oliy ta'lim muassasalarida bo'lajak ingliz tili o'qituvchilarida media va raqamli kompetensiyalarni shakllantirishning psixologik-pedagogik xususiyatlari ilmiy tahlil qilingan. Tadqiqotda media va raqamli savodxonlikning motivatsion, kognitiv, operatsional-faoliyatli, kommunikativ-ijodiy hamda refleksiv komponentlari ochib berilgan, ularning rivojlanish mezonlari va ko'rsatkichlari aniqlashtirilib, o'zaro aloqadorligi asoslangan. Kompetensiyaviy, shaxsga yo'naltirilgan, faoliyatga yo'naltirilgan va texnologik yondashuvlar asosida bo'lajak ingliz tili o'qituvchilarining media va raqamli kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi takomillashtirilgan. Nizomiy nomidagi O'zbekiston milliy pedagogika universiteti, Shahrisabz davlat pedagogika instituti va Urganch davlat pedagogika institutida 333 nafar talaba ishtirokida o'tkazilgan tajriba-sinov ishlari natijasida Kahoot, Padlet, Wordwall, Canva va sun'iy intellekt vositalaridan tizimli foydalanish talabalarning media va raqamli savodxonlik darajasini 10–14 foizga oshirgani statistik jihatdan isbotlangan.
Библиографические ссылки
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining PF-60-son «2022–2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida»gi Farmoni. – 2022-yil 28-yanvar.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-5117-son «Oʻzbekiston Respublikasida xorijiy tillarni oʻqitish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi Qarori. – 2021-yil 19-may.
3. Buckingham D. Media Education: Literacy, Learning and Contemporary Culture. – Cambridge: Polity Press, 2003. – 219 p.
4. Potter W. J. Media Literacy. – 8th ed. – Los Angeles: SAGE Publications, 2016. – 418 p.
5. UNESCO. Media and Information Literacy: Policy and Strategy Guidelines. – Paris: UNESCO, 2013. – 200 p.
6. Abduqodirov A. A., Haydarov A. X. Axborot texnologiyalari. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2013. – 416 b.
7. Begimqulov U. Sh. Pedagogik taʼlimda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etishning ilmiy-metodik asoslari. – Toshkent: Fan, 2007. – 158 b.
8. Muslimov N. A. Kasb taʼlimi oʻqituvchisining kasbiy kompetentligini rivojlantirish. – Toshkent: TDPU, 2015. – 256 b.
9. Masharibova L. R. Boʻlajak ingliz tili oʻqituvchilarining media va raqamli savodxonligini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish: PhD dissertatsiyasi avtoreferati. – Urganch: UDPI, 2026. – 56 b.
10. Hobbs R. Digital and Media Literacy: Connecting Culture and Classroom. – Thousand Oaks: Corwin Press, 2011. – 208 p.
11. Hobbs R. Mind Over Media: Propaganda Education for a Digital Age. – New York: W. W. Norton, 2020. – 272 p.
12. Redecker C., Punie Y. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. – Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2017. – 95 p.
13. Warschauer M. Technology and Social Inclusion: Rethinking the Digital Divide. – Cambridge, MA: MIT Press, 2003. – 260 p.
14. Dudeney G., Hockly N. How to Teach English with Technology. – Harlow: Pearson Education, 2007. – 192 p.
15. Mamarajabov M. Raqamli taʼlim muhitida oʻquv jarayonini tashkil etish. – Toshkent: TDPU nashriyoti, 2020. – 184 b.
16. Sweller J. Cognitive Load Theory. – New York: Springer, 2011. – 274 p.
17. Bandura A. Self-Efficacy: The Exercise of Control. – New York: W. H. Freeman, 1997. – 604 p.
18. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978. – 159 p.
