BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARDA TARBIYAVIY KOMPETENSIYANI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Kalit so‘zlar:
bo‘lajak o‘qituvchi, tarbiyaviy kompetensiya, kasbiy kompetentlik, tarbiya jarayoni, kompetensiyaviy yondashuv, aksiologik yondashuv, pedagogik faoliyat, refleksiya, pedagogik shart-sharoitlar.Abstrak
Mazkur maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda tarbiyaviy kompetensiyani
shakllantirishning pedagogik asoslari nazariy-qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tarbiyaviy
kompetensiya motivatsion-aksiologik, kognitiv, faoliyatli-kommunikativ va refleksiv
komponentlar birligi sifatida tavsiflanadi. Ilmiy manbalarni tizimlashtirish asosida
tarbiyaviy kompetensiyani rivojlantirishning pedagogik yo‘nalishlari aniqlanib, bo‘lajak
o‘qituvchilarning kasbiy tayyorgarligiga doir xulosalar asoslanadi.
Библиографические ссылки
1. OECD. Results from TALIS 2024: The State of Teaching. – Paris: OECD Publishing, 2025. – 306 p. – DOI:
10.1787/90df6235-en
2. OECD. Nurturing Social and Emotional Learning Across the Globe: Findings from the OECD Survey on Social and
Emotional Skills 2023. – Paris: OECD Publishing, 2024. – 157 p. – DOI: 10.1787/32b647d0-en
3. O‘zbekiston Respublikasi. Ta’lim to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-
son Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – Manba
4. O‘zbekiston Respublikasi. Pedagogning maqomi to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasining 2024-yil 1-fevraldagi
O‘RQ-901-son Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – Manba
5. Muslimov N. A. Bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarini kasbiy shakllantirish: monografiya. – Toshkent: Fan, 2004. –
128 b. – Google Scholar
6. Muslimov N. A., Urazova M. B., Eshpulatov Sh. N. Kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini
shakllantirish texnologiyasi: monografiya. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2013. – Google Scholar
7. Musurmonova O. Oila – jamiyat tayanchi: monografiya. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2019. – 252 b. – ISBN
978-9943-61-822-0. – Manba
8. Маркова А. К. Психология профессионализма. – Москва: Международный гуманитарный фонд «Знание»,
1996. – 308 с. – ISBN 5-87633-016-7. – Источник
9. Митина Л. М. Психология профессионального развития учителя: учебно-методическое пособие. – Москва:
Флинта; Московский психолого-социальный институт, 1998. – 200 с. – ISBN 5-89502-040-2. – Источник
10. Urunbassarova E., Jandildinov M., Uaidullakyzy E. Future Teachers Professional Competence Development
within Bachelor Program // Procedia – Social and Behavioral Sciences. – 2014. – Vol. 116. – P. 4829–4833. – DOI:
10.1016/j.sbspro.2014.01.1033
11. Zharylgassova P., Saparbaikyzy S., Tulenova U., Gulash K., Smatova K., Mkilima T. Practice-Oriented Learning
and Professional Competence of Future Teachers: A Scoping-Conceptual Review and Structural Equation Modelling Agenda
// Frontiers in Education. – 2026. – Vol. 11. – Article 1875842. – DOI: 10.3389/feduc.2026.1875842
12. Blömeke S., Gustafsson J.-E., Shavelson R. J. Beyond Dichotomies: Competence Viewed as a Continuum //
Zeitschrift für Psychologie. – 2015. – Vol. 223, No. 1. – P. 3–13. – DOI: 10.1027/2151-2604/a000194
13. Kunter M., Klusmann U., Baumert J., Richter D., Voss T., Hachfeld A. Professional Competence of Teachers: Effects
on Instructional Quality and Student Development // Journal of Educational Psychology. – 2013. – Vol. 105, No. 3. – P. 805–
820. – DOI: 10.1037/a0032583
14. Jennings P. A., Greenberg M. T. The Prosocial Classroom: Teacher Social and Emotional Competence in Relation
to Student and Classroom Outcomes // Review of Educational Research. – 2009. – Vol. 79, No. 1. – P. 491–525. – DOI:
10.3102/0034654308325693
15. Weyers J., Thomas K., König J. Teacher Professional Competence as a Multidimensional Construct: Evaluating
the Effectiveness of University Teacher Education // Educational Assessment, Evaluation and Accountability. – 2026. –
Published online 16 July 2026. – DOI: 10.1007/s11092-026-09500-4