INKLYUZIV TA’LIM HAMDA UYDA YAKKA TARTIBDAGI TA’LIMNING ASOSIY PRINSIPLARI VA KONSEPSIYASI
Kalit so‘zlar:
inklyuziv ta’lim, uyda yakka tartibdagi ta’lim, alohida ta’lim ehtiyojlari, teng imkoniyat, ta’lim olish huquqi, individual yondashuv, individual ta’lim ehtiyojlari, kamsitmaslik, ta’limdagi to‘siqlar, pedagogik qo‘llab-quvvatlash, ta’lim muhitini moslashtirish, individual ta’lim, ijtimoiy ishtirok, bolaning manfaatlari, maxsus pedagogik yordam.Abstrak
Mazkur maqolada alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarning ta’lim olish
huquqini ta’minlashning zamonaviy yondashuvlari, inklyuziv ta’lim hamda uyda yakka
tartibdagi ta’limning mazmun-mohiyati, asosiy prinsiplari va o‘zaro bog‘liqligi tahlil
qilinadi. Tadqiqotda teng imkoniyatlarni ta’minlash, kamsitmaslik, bolaning individual
xususiyatlari va ehtiyojlarini hisobga olish, ta’lim muhitini moslashtirish hamda
pedagogik qo‘llab-quvvatlash masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Inklyuziv va uyda
yakka tartibdagi ta’limning maqsad va vazifalari qiyosiy tahlil qilinib, ularning umumiy
jihati bolaning individual imkoniyatlaridan kelib chiqib, sifatli ta’lim olishi uchun zarur
shart-sharoitlarni yaratishdan iborat ekanligi asoslab beriladi. Shuningdek, xalqaro
tadqiqotlarda ilgari surilgan inson huquqlariga asoslangan, individual ehtiyojlarni
hisobga oluvchi va ta’limdagi to‘siqlarni bartaraf etishga qaratilgan yondashuvlarning
milliy ta’lim amaliyoti bilan uyg‘unligi yoritiladi.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent, 2023. – Elektron manba
2. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-son “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Elektron
manba
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-oktabrdagi PQ-4860-son “Alohida ta’lim ehtiyojlari
bo‘lgan bolalarga ta’lim-tarbiya berish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. – Elektron
manba
4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 12-oktabrdagi 638-son “Alohida ta’lim ehtiyojlari
bo‘lgan bolalarga ta’lim berishga oid normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori. – Elektron manba
5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-yanvardagi 46-son “Alohida ta’lim ehtiyojlari
bo‘lgan bolalarning ta’lim olishlarini tashkil etish va ularni reabilitatsiya qilish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”gi qarori.
6. UNESCO. Inclusion and Education: All Means All. Global Education Monitoring Report 2020. – Paris: UNESCO,
2020. – Electronic source
7. UNICEF Uzbekistan. Legislation and Policy Review of Inclusive Education in Uzbekistan. – Tashkent: UNICEF,
2018. – Electronic source
8. UNICEF, UNDP, UNESCO, UNFPA, WHO. Situation Analysis on Children and Adults with Disabilities in
Uzbekistan. – Tashkent, 2019. – Electronic source
9. UNICEF. Curriculum Reform to Meet the Individual Needs of Students (Uzbekistan). – 2020. – Electronic source
10. JICA. Project for Strengthening Practice of Inclusive Education in Preschool Education (SPISE-UZB). –
Uzbekistan, 2021–2024. – Electronic source
11. JICA. Results from “Project for Strengthening Practice of Inclusive Education in Preschool Education”. – 2024. –
Electronic source
12. Mo‘minov S., Xudoyberdiyev U. Inklyuziv ta’limda individual ta’lim dasturi // INTER EDUCATION & GLOBAL
STUDY: ilmiy-nazariy va metodik jurnal. – 2026. – T. 3, № 10 (1). – Elektron manba
13. Mo‘minov S. Inklyuziv ta’lim tizimida zamonaviy rahbarlik modeli: ta’lim muassasasi direktori faoliyati //
Science Time Journal. – 2026. – Vol. 4, No. 3/2. – Elektron manba
