“GO‘RO‘G‘LI” TURKUMIDAGI OLTI PEDAGOGIK MEXANIZMNING YAXLIT TIZIMI
Kalit so‘zlar:
pedagogik mexanizm, tizimli tahlil, sintez, “Go‘ro‘g‘li”, ma’naviy- axloqiy tarbiya, tipologiya, kross-referens.Abstrak
Maqolada “Go‘ro‘g‘li” turkumidagi dostonlar vositasida o‘quvchilarni ma’naviy-
axloqiy tarbiyalashning oldingi olti alohida maqolada tahlil qilingan badiiy-pedagogik
mexanizmlari — nasihat-vasiyat, ibrat-andoza, sinov, antiteza, ramziy-mifopoetik
obrazlar va yakuniy mukofotlanish — yaxlit tizim sifatida sintez qilinadi. Tadqiqotda
ushbu olti mexanizmning o‘zaro bog‘liqligi, kross-referens tizimi va ularning umumiy
pedagogik modeli aniqlanadi. Sintetik tahlil natijasida olti mexanizm jami yigirma olti
tipologik turni, besh qiyosiy jadvalni va ikki yuzdan ortiq manba-iqtibosni qamrab
olishi, shuningdek, ular bir-birini takrorlamaydigan, aksincha, o‘zaro to‘ldiruvchi
izchil olti bosqichli zanjirni (nasihat → ibrat → sinov → antiteza → ramz → mukofot)
tashkil etishi aniqlandi. Mazkur tizim “nima tarbiyalanyapti?” savolidan “qanday
tarbiyalanyapti?” savoliga metodologik o‘tishni ta’minlaydi hamda dissertatsiyaning
amaliy-metodik qismi uchun nazariy asos vazifasini bajaradi.
Библиографические ссылки
1. Ziyomuhammadov B. Pedagogika: oliy o‘quv yurtlari uchun o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Turon-Iqbol, 2006.
2. Ochilov M., Ochilova N. Oliy maktab pedagogikasi. – Toshkent: Aloqachi, 2008.
3. Avliyakulov N. X., Musayeva N. N. Pedagogik texnologiya. – Toshkent: Tafakkur Bo‘stoni, 2012.
4. Eshonqul J. Folklor: obraz va talqin. – Qarshi: Nasaf, 1999.
5. Turdimov Sh. Qahramonlik eposida alplik tizimi // XX asr o‘zbek folklorshunosligi: antologiya / tuzuvchilar O.
To‘laboyev, M. Jo‘rayev va boshq.; mas’ul muharrir M. Jo‘rayev. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2017. – B.
515.
6. Imomov K. Ertak // O‘zbek folklori ocherklari: uch tomlik. 2-jild / mas’ul muharrir B. Sarimsoqov. – Toshkent:
Fan, 1989.
7. Zulfizar // Go‘ro‘g‘li dostonlari: to‘rt jildlik. 2-jild: Avazxon / aytuvchi Rahmatulla shoir Yusuf o‘g‘li. – 1997. –
B. 218.
8. Xoliqov A. Pedagogik mahorat: darslik. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2011.
