4-SINF “O‘QISH SAVODXONLIGI” DARSLIGIDA NUTQIY KOMPONENTLARNI RIVOJLANTIRISH IMKONIYATLARI: KONTENT-TAHLIL NATIJALARI
Kalit so‘zlar:
o‘qish savodxonligi, 4-sinf, darslik tahlili, nutqiy komponentlar, kontent-tahlil, savollar darajasi, diskursiv nutq.Abstrak
Maqolada amaldagi 4-sinf “O‘qish savodxonligi” darsligining o‘quvchilar nutqiy
komponentlarini – fonetik, leksik, grammatik va diskursiv komponentlarni rivojlantirish
imkoniyatlari kontent-tahlil usuli yordamida o‘rganildi. Darslikning to‘rt qismidagi 350
ta topshiriq va 565 ta savol nutqiy komponentlar hamda savollar darajalari bo‘yicha
tasniflandi, natijalar 1–3-sinf darsliklari bilan qiyoslandi. Tahlil grammatik
komponentga yo‘naltirilgan topshiriqlar 4-sinfda atigi 2,3 foizni tashkil etishini va bu
ko‘rsatkich 1-sinfdan boshlab izchil kamayib borishini, savollarning 64,4 foizi esa eslash
darajasida ekanini ko‘rsatdi. Olingan natijalar asosida darslikni takomillashtirish
bo‘yicha tavsiyalar berildi.
Библиографические ссылки
1. Mullis I. V. S., von Davier M., Foy P., Fishbein B., Reynolds K. A., Wry E. PIRLS 2021 International Results in Reading.
– Boston College: TIMSS & PIRLS International Study Center, 2023.
2. Mahmatmurodov Sh. M., Jo‘raqulov R. D. Bolalar nutqini o‘stirish: bog‘cha tarbiyachilari uchun qo‘llanma. –
Samarqand: SamVO‘MOI, 1994.
3. Львов М. Р. Методика развития речи младших школьников. – Москва: Просвещение, 1985.
4. Matchonov S., Bakiyeva H., G‘ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Xolboyeva G. Boshlang‘ich sinflarda ona tili o‘qitish
metodikasi. – Toshkent, 2021.
5. Bekniyazova N. I. Ta’lim qoraqalpoq tilida olib boriladigan maktablarning boshlang‘ich sinflarida o‘quvchilar so‘z
boyligini oshirish: pedagogika fanlari nomzodi dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 1998.
6. Aydarova U. B., Azizova N. K., Toirova M. E. O‘qish savodxonligi: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 1–4-sinflari
uchun darsliklar (I–IV qismlar). – Toshkent: Novda Edutainment, 2023.
7. A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives /
ed. by L. W. Anderson, D. R. Krathwohl. – New York: Longman, 2001.
8. Halliday M. A. K., Hasan R. Cohesion in English. – London: Longman, 1976.
9. Saddler B., Graham S. The Effects of Peer-Assisted Sentence-Combining Instruction on the Writing Performance of
More and Less Skilled Young Writers // Journal of Educational Psychology. – 2005. – Vol. 97, № 1. – P. 43–54.
10. Muhiddinov A. G‘. O‘quv jarayonida nutq faoliyati: ona tili va adabiyot o‘qituvchilari uchun metodik qo‘llanma. –
Toshkent: O‘qituvchi, 1995.