OʻQUVCHILARIDA KIBERXAVFSIZLIK MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHNING STRATEGIK AHAMIYATI
Kalit so‘zlar:
raqamli transformatsiya, kibergigiyena, axborot xavfsizligi, pedagogik interpretatsiya, raqamli savodxonlik, kompetensiyaviy yondashuv, axborot xavfsizligi madaniyati, ta’lim.Abstrak
Maqolada raqamli transformatsiya jadal kechayotgan sharoitda kibergigiyena va axborot xavfsizligi tushunchalarining pedagogik nuqtai nazardan talqin etilishi tahlil qilinadi. Ushbu tushunchalar ko’pincha texnik-texnologik kategoriyalar sifatida qaralib, ularning ta’lim jarayoniga, o’quvchi va talabalar ongiga singdirilishi metodik jihatdan yetarlicha o’rganilmagan. Tadqiqotda kibergigiyena oddiy «raqamli odob» darajasidan ko’tarilib, shaxsning barqaror xulq-atvor ko’nikmasiga aylantirilishi zarurligi asoslanadi. Muallif tomonidan tushunchalarning didaktik tarkibi, bosqichma-bosqich shakllantirish modeli hamda kompetensiyaviy yondashuv asosidagi metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan. Natijalar umumiy o’rta va oliy ta’lim muassasalarida axborot xavfsizligi madaniyatini shakllantirishda foydalanish uchun mo’ljallangan.
Библиографические ссылки
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining «Raqamli Oʻzbekiston – 2030» strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi PF-6079-son Farmoni. – Toshkent, 2020.
2. Oʻzbekiston Respublikasining «Kiberxavfsizlik toʻgʻrisida»gi Qonuni, OʻRQ-764-son. – Toshkent, 2022.
3. Oʻzbekiston Respublikasining «Shaxsga doir ma’lumotlar toʻgʻrisida»gi Qonuni, OʻRQ-547-son. – Toshkent, 2019.
4. ISO/IEC 27001:2022. Information Security, Cybersecurity and Privacy Protection – Information Security Management Systems – Requirements. – Geneva: International Organization for Standardization, 2022.
5. NIST. Framework for Improving Critical Infrastructure Cybersecurity. Version 1.1. – National Institute of Standards and Technology, 2018.
6. ENISA. Review of Cyber Hygiene Practices. – European Union Agency for Cybersecurity, 2016. – 35 p.
7. Vishik C., Matsubara M., Plonk A. Key Concepts in Cyber Security: Towards a Common Policy and Technology Context for Cyber Security Norms // Cyber Security Policy Series. – Springer, 2016. – P. 221–236.
8. Da Veiga A., Eloff J. H. P. A Framework and Assessment Instrument for Information Security Culture // Computers & Security. – 2010. – Vol. 29. – No. 2. – P. 196–207.
9. 9. Соловьёв С. В. Формирование навыков кибергигиены обучающихся в условиях цифровизации образования // Педагогика и просвещение. – 2021. – № 3. – С. 45–57.
10. Redecker C. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. – Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2017. – 95 p.
11. Aripov M. M., Imomov A. Informatika va axborot texnologiyalarini oʻqitish metodikasi. – Toshkent: Universitet nashriyoti, 2019. – 240 b.
12. Livingstone S., Third A. Children and Young People’s Rights in the Digital Age: An Emerging Agenda // New Media & Society. – 2017. – Vol. 19. – No. 5. – P. 657–670.
