BO‘LAJAK PEDAGOGLARNING HUQUQIY KOMPETENSIYASI VA MADANIYATINI RIVOJLANTIRISHNING KOMPETENSIYAVIY-RAQAMLI MODELI: INNOVATSION PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR INTEGRATSIYASI
Kalit so‘zlar:
huquqiy kompetensiya, huquqiy madaniyat, bo‘lajak pedagog, kompetensiyaviy yondashuv, raqamlashtirish, kompetensiyaviy-raqamli model, innovatsion pedagogik texnologiyalar, pedagogik eksperiment.Abstrak
Maqolada bo‘lajak pedagoglarning huquqiy kompetensiyasi va huquqiy
madaniyatini rivojlantirishning kompetensiyaviy-raqamli modeli ishlab chiqilgan
hamda uning tarkibiy tuzilmasi ochib berilgan. Mualliflar huquqiy kompetensiyani
kognitiv, faoliyatli, qadriyatli-motivatsion, kommunikativ-raqamli va refleksiv
komponentlar birligida talqin qiladilar. Model to‘rt o‘zaro bog‘liq blok — maqsadli-
metodologik, mazmuniy, texnologik-raqamli va diagnostik-natijaviy bloklardan tashkil
topgan. Tadqiqotda innovatsion pedagogik texnologiyalar (interfaol, muammoli, keys-
stadi, moot court, loyiha)ning raqamli vositalar (LMS, virtual sud simulyatsiyalari,
geymifikatsiya, sun’iy intellekt yordamchilari) bilan integratsiyalashuvining didaktik
shartlari asoslangan. Pedagogik eksperiment natijalari taklif etilgan modelning
samaradorligini tasdiqlaydi: tajriba guruhida yuqori (ijodiy) darajadagi talabalar ulushi
14,8 % dan 39,6 % gacha oshgan va farqning statistik ishonchliligi tasdiqlangan.
Tadqiqot natijalaridan oliy pedagogik ta’lim tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarni tayyorlash
amaliyotida foydalanish mumkin.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni yuksaltirish tizimini
tubdan takomillashtirish to‘g‘risida”gi Farmoni. – Toshkent, 2019.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent: Adolat, 2020.
3. Хуторской А. В. Компетентностный подход в обучении: научно-методическое пособие. – Москва: Эйдос,
2013. – 73 с.
4. Зимняя И. А. Ключевые компетенции – новая парадигма результата образования // Высшее образование
сегодня. – 2003. – № 5. – С. 34–42.
5. Зеер Э. Ф. Психология профессионального образования. – Москва: Академия, 2013. – 384 с.
6. Равен Дж. Компетентность в современном обществе: выявление, развитие и реализация. – Москва:
Когито-Центр, 2002. – 396 с.
7. Никитин А. Ф. Правовое образование и воспитание учащихся. – Москва: Просвещение, 2010. – 208 с.
8. Yo‘ldoshev J. G‘., Usmonov S. A. Pedagogik texnologiya asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2016. – 264 b.
9. Ishmuhamedov R., Yuldashev M. Ta’lim va tarbiyada innovatsion pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Nihol,
2016. – 280 b.
10. Muslimov N. A. va boshq. Kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini shakllantirish texnologiyasi. –
Toshkent, 2013.
11. Selwyn N. Education and Technology: Key Issues and Debates. – London: Bloomsbury, 2021. – 240 p.
12. Deterding S. et al. Gamification: Toward a Definition // CHI Conference Proceedings. – 2011. – P. 12–15.
13. Voogt J., Knezek G. International Handbook of Information Technology in Primary and Secondary Education. –
Springer, 2018.
14. Redecker C. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. – Luxembourg:
Publications Office of the European Union, 2017.
15. Salganik L. H., Rychen D. S. Defining and Selecting Key Competencies. – Göttingen: Hogrefe & Huber, 2001. – 251 p.
