LOYIHAGA ASOSLANGAN TA’LIM (PROJECT-BASED LEARNING) VOSITASIDA O‘QUVCHILARNING AMALIY DASTURLASH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH
Kalit so‘zlar:
loyihaga asoslangan ta’lim, amaliy dasturlash ko‘nikmalari, hisoblash tafakkuri, algoritmik fikrlash, loyiha sikli, xatolarni topish va tuzatish, jamoaviy loyiha, baholash mezonlari, informatika o‘qitish metodikasi.Abstrak
Dasturlash tilining qoidalarini yoddan biladigan, biroq hayotiy masala oldida
nimadan boshlashni bilmay qoladigan o‘quvchi — informatika va axborot
texnologiyalari darslarida ko‘p uchraydigan muammo. Maqolada ana shu uzilishni
loyihaga asoslangan ta’lim (Project-Based Learning) vositasida bartaraf etish yo‘llari
tadqiq etilgan. Xorijiy va mahalliy tadqiqotlar, jumladan, so‘nggi meta-tahlillar qiyosiy
o‘rganilib, olti bosqichli loyiha sikli modeli taklif etilgan. Ko‘nikmalarning
shakllanganligini aniqlash uchun algoritmik, texnologik, diagnostik va kommunikativ-
refleksiv mezonlarga tayanuvchi uch darajali baholash shkalasi ishlab chiqilgan.
Natijalardan informatika va axborot texnologiyalari o‘qituvchilari, metodistlar va
malaka oshirish tizimi mutaxassislari foydalanishlari mumkin.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni. – 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son // Qonunchilik
ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5013007.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Raqamli O‘zbekiston – 2030» strategiyasini tasdiqlash va uni samarali
amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni. – 2020-yil 5-oktabr, PF-6079-son // Qonunchilik ma’lumotlari
milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/5031048.
3. Bennedsen J., Caspersen M. E. Failure Rates in Introductory Programming: 12 Years Later // ACM Inroads. – 2019.
– Vol. 10, № 2. – P. 30–36.
4. Robins A., Rountree J., Rountree N. Learning and Teaching Programming: A Review and Discussion // Computer
Science Education. – 2003. – Vol. 13, № 2. – P. 137–172.
5. Dewey J. Democracy and Education: An Introduction to the Philosophy of Education. – New York: Macmillan, 1916.
– 434 p.
6. Kilpatrick W. H. The Project Method: The Use of the Purposeful Act in the Educative Process // Teachers College
Record. – 1918. – Vol. 19, № 4. – P. 319–335.
7. Полат Е. С., Бухаркина М. Ю. Современные педагогические и информационные технологии в системе
образования: учебное пособие для студентов высших учебных заведений. – 2-е изд., стер. – Москва: Академия, 2008.
– 368 с.
8. Papert S. Mindstorms: Children, Computers, and Powerful Ideas. – New York: Basic Books, 1980. – 230 p.
9. Blumenfeld P. C., Soloway E., Marx R. W. et al. Motivating Project-Based Learning: Sustaining the Doing, Supporting
the Learning // Educational Psychologist. – 1991. – Vol. 26, № 3–4. – P. 369–398.
10. Wing J. M. Computational Thinking // Communications of the ACM. – 2006. – Vol. 49, № 3. – P. 33–35.
11. Chen C.-H., Yang Y.-C. Revisiting the Effects of Project-Based Learning on Students’ Academic Achievement: A
Meta-Analysis Investigating Moderators // Educational Research Review. – 2019. – Vol. 26. – P. 71–81.
12. Farshad S., Fortin C. An Umbrella Review of Meta-Analyses on Project-Based Learning: Effects on Academic
Achievement, Higher-Order Thinking, and 21st-Century Skills // Educational Research Review. – 2026. – Article 100809. –
DOI: https://doi.org/10.1016/j.edurev.2026.100809.
13. Zhang J., Wu Y., Ning Y., Shi Y. From Evidence to Insight: An Umbrella Review of Computational Thinking Research
Syntheses // Journal of Intelligence. – 2025. – Vol. 13, № 12. – Article 157. – DOI:
https://doi.org/10.3390/jintelligence13120157.
14. Tsoy A., Ten S., Rakhimova A. Project-Based Learning Technology in Classes for Technical and IT-Orientating
Groups: Experience and Results of Implementation // E3S Web of Conferences. – 2023. – Vol. 460. – Article 05016. – DOI:
https://doi.org/10.1051/e3sconf/202346005016.
15. Kirschner P. A., Sweller J., Clark R. E. Why Minimal Guidance during Instruction Does Not Work: An Analysis of
the Failure of Constructivist, Discovery, Problem-Based, Experiential, and Inquiry-Based Teaching // Educational
Psychologist. – 2006. – Vol. 41, № 2. – P. 75–86.