KOMMUNAL VA MEHNAT GIGIYENASI KAFEDRASIDA UZLUKSIZ TIBBIY TA’LIM TAMOYILLARINI JORIY ETISH
Kalit so‘zlar:
uzluksiz tibbiy ta’lim, uzluksiz kasbiy rivojlanish, kommunal gigiyena, mehnat gigiyenasi, sanitariya nazorati, jamoat salomatligi, Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti, profilaktik tibbiyot, kasbiy xavf.Abstrak
Zamonaviy sog‘liqni saqlash tizimida vrach-gigiyenist, sanitariya-epidemiologiya xizmati mutaxassisi va jamoat salomatligi yo‘nalishidagi pedagogning kasbiy tayyorgarligi doimiy yangilanadigan bilimlar, ekologik va ishlab chiqarish xavflarini baholash, profilaktik fikrlash hamda dalillarga asoslangan qaror qabul qilish ko‘nikmalariga tayanadi. Ushbu maqolada uzluksiz tibbiy ta’lim tamoyillarini Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti Kommunal va mehnat gigiyena kafedrasi faoliyati xususiyatlariga moslashtirish masalasi IMRAD talablari asosida yoritildi. Asosiy metodik manba sifatida uzluksiz tibbiy ta’lim prinsiplarini kafedra sharoitida joriy etish bo‘yicha nashr etilgan tajriba, O‘zbekiston Respublikasida tibbiyot va farmatsevtika ta’limi hamda tibbiyot xodimlarining uzluksiz kasbiy rivojlanishiga oid normativ-huquqiy hujjatlar, kommunal gigiyena, mehnat gigiyenasi, jamoat salomatligi, sanitariya nazorati va kasbiy xavflarni boshqarish yo‘nalishidagi mahalliy ehtiyojlar tahlil qilindi. Natijada kafedra sharoitida 18, 36, 72 va 144 akademik soatlik modulli malaka oshirish dasturlarini kommunal gigiyena, ishlab chiqarish muhiti gigiyenasi, kasbiy kasalliklar profilaktikasi, atrof-muhit monitoringi, ichimlik suvi va atmosfera havosi xavfsizligi, mehnat sharoitlarini baholash, sanitariya-ma’rifiy ishlar va raqamli epidemiologik monitoring bilan integratsiyalash modeli taklif qilindi.
Библиографические ссылки
1. Панков Д. Д., Ковригина Е. С., Панкова Т. Б., Магомедова Т. М. Опыт внедрения принципов
непрерывного медицинского образования на педиатрической кафедре // Методология и технология непрерывного профессионального образования. – 2021. – № 1(5). – С. 26–37. DOI: 10.24075/MTCPE.2021.003.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 6-maydagi PQ-4310-son qarori. Tibbiyot va farmatsevtika ta’limi va ilm-fani tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. – URL: https://lex.uz
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 7-apreldagi PQ-4666-son qarori. Tibbiy-sanitariya sohasida kadrlarni tayyorlash va uzluksiz kasbiy rivojlantirishning mutlaqo yangi tizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida. – URL: https://lex.uz
4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 15-yanvardagi 19-son qarori. Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida. – URL: https://lex.uz
5. O‘zbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi to‘g‘risida”gi Qonuni. – URL: https://lex.uz
6. O‘zbekiston Respublikasining “Mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi Qonuni. – URL: https://lex.uz
7. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat
salomatligi yo‘nalishidagi rasmiy axborot materiallari. – URL: https://gov.uz
8. O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi. Rasmiy
materiallar. – URL: https://sanepid.uz
9. Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazi rasmiy sayti. Uzluksiz kasbiy
rivojlantirish, qayta tayyorlash va malaka oshirish faoliyatiga oid materiallar. – URL: https://tipme.uz
10. Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti rasmiy veb-sayti. Institut faoliyati, ta’lim yo‘nalishlari va rasmiy
ma’lumotlar. – URL: https://fjsti.uz
11. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. Oliy tibbiy ta’lim muassasalari
faoliyatini takomillashtirishga oid me’yoriy va axborot materiallari. – URL: https://gov.uz
12. World Health Organization. Global Strategy on Human Resources for Health: Workforce 2030. – Geneva: WHO,
2016.
13. World Health Organization. Transforming and Scaling Up Health Professionals’ Education and Training: World Health Organization Guidelines. – Geneva: WHO, 2013.
14. World Health Organization. Occupational Health: Health Workers. – Geneva: WHO, 2022.
15. World Health Organization. Preventing Disease through Healthy Environments: A Global Assessment of the
Burden of Disease from Environmental Risks. – Geneva: WHO, 2016.
16. International Labour Organization. Safety and Health at the Heart of the Future of Work. – Geneva: ILO, 2019.
17. International Labour Organization. Guidelines on Occupational Safety and Health Management Systems: ILO-OSH 2001. – Geneva: ILO, 2001.
18. World Federation for Medical Education. Continuing Professional Development of Medical Doctors: WFME Global Standards for Quality Improvement. – WFME, 2015.
19. Peck C., McCall M., McLaren B., Rotem T. Continuing Medical Education and Continuing Professional Development: International Comparisons // BMJ. – 2000. – Vol. 320. – P. 432–435.
20. Davis D. A., Mazmanian P. E., Fordis M., Van Harrison R., Thorpe K. E., Perrier L. Accuracy of Physician Self-Assessment Compared with Observed Measures of Competence: A Systematic Review // JAMA. – 2006. – Vol. 296(9). – P. 1094–1102.
21. Cervero R. M., Gaines J. K. The Impact of CME on Physician Performance and Patient Health Outcomes: An Updated Synthesis of Systematic Reviews // Journal of Continuing Education in the Health Professions. – 2015. – Vol. 35(2). – P. 131–138.
22. Moore D. E., Green J. S., Gallis H. A. Achieving Desired Results and Improved Outcomes: Integrating Planning and Assessment Throughout Learning Activities // Journal of Continuing Education in the Health Professions. – 2009. – Vol. 29(1). – P. 1–15.
23. Harden R. M., Laidlaw J. M. Essential Skills for a Medical Teacher: An Introduction to Teaching and Learning in Medicine. 2nd ed. – Elsevier, 2017.
24. Swanwick T., Forrest K., O’Brien B. C. Understanding Medical Education: Evidence, Theory, and Practice. 3rd ed. – Wiley-Blackwell, 2018.
25. Frenk J., Chen L., Bhutta Z. A., et al. Health Professionals for a New Century: Transforming Education to Strengthen Health Systems in an Interdependent World // The Lancet. – 2010. – Vol. 376. – P. 1923–1958.
26. Балкизов З. З., Природова О. Ф., Семенова Т. В., Сизова Ж. М. Переход на новую систему допуска к медицинской деятельности: аккредитация и непрерывное медицинское образование // Медицинское образование и профессиональное развитие. – 2016. – № 4(26).
27. Копылова Н. В., Галин П. Ю. Непрерывное медицинское образование: актуальные вопросы и пути реализации программы // Оренбургский медицинский вестник. – 2018. – № 4(24).
28. Измеров Н. Ф., Кириллов В. Ф. Гигиена труда. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2016.
29. Рахманин Ю. А., Новиков С. М. Коммунальная гигиена: современные аспекты оценки риска для здоровья
населения. – Москва, 2018.
30. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ta’lim va sog‘liqni saqlash sohalarida kadrlar tayyorlash sifatini
oshirishga oid farmon va qarorlari. – URL: https://president.uz; https://lex.uz
